Pasek
Dzisiaj jest r. Imieniny:
Odwiedziło nas:6370gości.
Historia Koszalińskiego Oddziału PTTK

POCZĄTKI DZIAŁALNOŚCI PTK I PTTK W KOSZALINIE

Po zakończeniu II wojny światowej Pomorze środkowe w całości wróciło do Macierzy. Rozpoczął się trudny okres umacniania władzy ludowej i odbudowy państwowości polskiej. Najważniejszym zadaniem była odbudowa miejscowości i gospodarki ze zniszczeń wojennych. Wśród ludzi, którzy w pionierskich warunkach osiedlili się w Koszalinie, nie zabrakło działaczy Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Widzieli oni w turystyce i krajoznawstwie realizację hasła "Tylko poznawszy swój kraj można naprawdę owocnie dla niego pracować".

Jednym z nich był Józef Chrząszczyński, który przybył do Koszalina w czerwcu 1945 r. i podjął pracę w Państwowym Urzędzie Repatriacyjnym jako inspektor osadnictwa wojskowego. Pod koniec 1945r. osiedlił się tutaj Witold Konwicki (1923-1971), znany działacz turystyki kajakowej "Perkoz". Również Anastazja Siczek związała się na stałe z Koszalinem- od osiedlenia się tutaj w listopadzie 1945r.

Przez kolejne lata przyjeżdżało do Koszalina coraz więcej ludzi, którzy zajmowali się nie tylko turystyką i krajoznawstwem, ale byli aktywni we wszystkich przejawach życia społecznego. Odkrywali piękno Ziemi Koszalińskiej i szeroko popularyzowali jej walory krajoznawcze.

O pionierskich latach oraz początkach organizacyjnych PTK i PTTK w Koszalinie wspomnienia inż. Bronisława Bogusza spisał Bernard Konarski:

"W kwietniu 1946r. Wojewoda Szczeciński Leonard Borkowicz zaproponował mi przeniesienie się do Koszalina, na stanowisko naczelnika Powiatowego Zarządu Drogowego. Uprzedził mnie, że mój poprzednik inż. Czepuszkołow zginął z rąk zbrojnego podziemia. Pojechałem jednak do Koszalina, miasto mi się podobało, otrzymałem mieszkanie, (.) i podjąłem oferowaną mi pracę.

Będąc jeszcze w Szczecinie działałem już nieco w PTK, a to m.in. z tej racji, że mój przełożony inż. Jan Amon, był prezesem Oddziału PTK w Szczecinie i zachęcał swych współpracowników do działalności turystyczno-krajoznawczej. Oczywiście, działały również stare, przedwojenne sentymenty i dobre wspomnienia.

Gdy pracowałem już w Koszalinie, tenże inż.. Jan Amon zaproponował mi podjęcie działań mających na celu zorganizowanie Oddziału PTK w Koszalinie. Wyraziłem na to zgodę. Otrzymałem wówczas pełnomocnictwo- pismo nr 892/50 z dnia 23 października 1950 r. z Oddziału PTK Szczecin-Miasto upoważniające mnie do zorganizowania Oddziału PTK w Koszalinie i mianujące mnie przewodniczącym tegoż Oddziału do czasu wyborów. Podpisane ono było przez inż. Jana Amona.

Po otrzymaniu pełnomocnictwa, zacząłem rozmowy z osobami, o których wiedziałem, że interesują się turystyką i krajoznawstwem. W rezultacie w styczniu lub lutym 1951 r. doprowadziłem do zwołania zebrania organizacyjnego, które można obecnie traktować jako pierwsze walne zebranie Oddziału. Odbyło się ono w gmachu (.) Urzędu Wojewódzkiego. Powołano do życia Oddział PTK i wybrano pierwszy Zarząd. Pierwszym prezesem został Józef Chrząszczyński, który wówczas pracował w Związku Samopomocy Chłopskiej. Do Zarządu wybrano m.in. Mieczysława Kalitę- kierownika Wydziału Powiatowego, Niewiadomskiego- wiceprzewodniczącego Prezydium PRN i mnie.

W Zarządzie Oddziału PTK, a później PTTK działałem aktywnie około dwóch lat. Byłem również współorganizatorem Koszalińskiego Automobilklubu oraz prezesem Zjednoczonego Klubu Sportowego "Związkowiec" w Koszalinie.

Z pierwszych imprez, które wówczas organizowaliśmy pamiętam wycieczki piesze na Górę Chełmską - przewodnikiem bywał najczęściej Józef Chrząszczyński; imprezy pod nazwą "JJK" tj. Jednodniowe Jazdy Konkursowe kierowców-amatorów i zawodowych. Cieszyły się one powodzeniem i stanowiły pożyteczny, atrakcyjny i sympatyczny sprawdzian umiejętności fachowych kierowców.

Z inicjatywy Tadeusza Ozgi pracowaliśmy też przy pierwszych poczynaniach związanych z zagospodarowaniem Góry Chełmskiej m.in. przy urządzeniu amfiteatru, ścieżek spacerowych i oznakowania.

W czasie swej działalności w PTK spotkałem się z życzliwością i pomocą m.in. Edmunda Dobrzyckiego i Tadeusza Ozgi, którzy jako przedstawiciele władz powiatowych i miasta okazywali zainteresowanie działalnością PTK.

Po dwóch latach aktywnej działalności w PTK i PTTK, z uwagi na znaczne obciążenie zarówno pracą zawodową jak i innymi obowiązkami społecznymi, mniej działałem w stowarzyszeniu. Nadal jednak utrzymywałem kontakty z Oddziałem i wieloma jego działaczami, m.in. Józefem Chrząszczyńskim".

Praca Oddziału w tym okresie oparta była na działalności społecznej członków Towarzystwa. Oddział nie posiadał ani biura, ani pracowników etatowych. Powstawały natomiast pierwsze koła, m.in. przy ówczesnym Urzędzie Wojewódzkim. Jednakże z inicjatywy społecznej na przełomie lat 1953-1954 przeniesiony został do Koszalina ze Słupska Zarząd Okręgu PTTK, który od tej pory zajął się organizacją działalności PTTK w mieście i województwie przejmując aż do roku 1959 wykonywanie zadań Oddziału w Koszalinie. W 1954 r. odbył się w Koszalinie pierwszy zjazd delegatów Oddziałów PTTK z Białogardu, Człuchowa, Słupska, Szczecinka, Złotowa i delegatów z Koszalina. Prezesem Zarządu Okręgu został Andrzej Benesz.

Przed 1954 r. Pracą Biura Zarządu Okręgu kierował Ryszard Miklis, a następnie Józef Trzcianowski- sekretarz. Kierownikiem organizacyjnym był początkowo Roman Giermak, a w późniejszym okresie Monika Wiśniewska. Entuzjastami turystyki kajakowej byli Julian Kielar z synem. Aktywnie również działali: Anastazja Siczek, Marian Lewicki, Stanisław Wymysłowski. W styczniu 1954 r. z inicjatywy Józefa Chrząszczyńskiego powstała Komisja Krajoznawcza i Opieki n/Zabytkami. Zawiązała się również Komisja Turystyki Pieszej. Przewodniczącym Komisji Kolarskiej był w tym okresie Zdzisław Wornbard, który już w 1950 r. powołał w Koszalinie sportową sekcję kolarską. Zachowała się dokumentacja fotograficzna rajdu kolarskiego w Bieszczady (1954). Kierownikiem drużyny koszalińskiej był Zdzisław Wornbard, a w skład drużyny wchodził m.in. inny znany turysta-kolarz Jan Dołęgowski.

Rok 1956 przyniósł pierwszą publikację o regionie - folder "Błękitny szlak Ziemi Koszalińskiej".

Rozwój organizacyjny PTTK w województwie spowodował, że Zarząd Okręgu, kierujący pracą wszystkich oddziałów, nie mógł dalej zajmować się pracą organizacyjną Towarzystwa w mieście. Pod koniec lat pięćdziesiątych podjęto próbę odtworzenia Oddziału w Koszalinie i zapewnienia jego prawidłowego funkcjonowania.

Opracowano na podstawie publikacji Wacława Nowickiego "Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Koszalinie w latach 1950-1985" Koszalin 1985


powrót
Wykonanie: Radosław Brzeziński 2002-2015