Relacja z 47. Zlotu Oddziału Koszalińskiego PTTK z okazji Światowego Dnia Turystyki w dniu 26.09.2026

W sobotę 26 września 2026 roku po raz 47 świętowaliśmy Światowy Dzień Turystyki podczas corocznego Zlotu Oddziału Koszalińskiego PTTK. Na wspólne świętowanie wraz z wędrówką wybrało się z nami ok. 150 osób. Były to zarówno grupy szkolne z koszalińskich szkół, szkolne koła krajoznawczo-turystyczne PTTK, wielopokoleniowe rodziny jak i turyści indywidualni spragnieni spaceru na łonie przyrody, zwłaszcza, że wędrowaliśmy w ramach XIII Międzypokoleniowej Sztafety Turystycznej zorganizowanej przez Zarząd Główny PTTK. Rok 2026 to również Rok Szlaków PTTK.

Święto zostało ustanowione przez Światową Organizację Turystyki (UNWTO) przy ONZ w 1979 roku, aby promować podróże jako element rozwoju społecznego i gospodarczego. Pierwsze obchody odbyły się w 1980 roku pod hasłem „Tourism’s contribution to the preservation of cultural heritage and to peace and mutual understanding”. Od tego czasu data 27 września niezmiennie przypomina, że turystyka ma ogromny wkład w budowanie porozumienia międzykulturowego i ochronę dziedzictwa.

Z miejsca zbiórki uczestników na parkingu przy Szkole Muzycznej w Koszalinie przejechaliśmy autokarami na parking leśny przed Rosnowem (przy przejeździe kolei wąskotorowej). Stamtąd, pod przewodnictwem kol. Marcina Kruszczyńskiego, wyruszyliśmy na trasę liczącą ok. 12 km, która wiodła północną stroną rzeki Radew i jeziora Hajka. Spacer leśnymi ścieżkami przy tak pięknej pogodzie to ulga dla ciała i duszy.

Rzeka Radew to prawobrzeżny i jednocześnie największy dopływ Parsęty. Ma długość 85 km i powierzchnię zlewni równą 1058 km2, co stanowi około 34% całej powierzchni zlewni Parsęty. Spadek rzeki wynosi 69 m. Ma ona bogato rozwiniętą sieć dopływów, a jej górne odcinki znajdują się na terenach wodonośnych, z których pobierana jest woda pitna studniami głębinowymi dla miasta Koszalina. Radew stanowi szlak turystyki kajakowej (trudny w górnym i środkowym biegu – głazy, szypoty). Dolina rzeki została objęta obszarem chronionego krajobrazu „Dolina Radwi” oraz obszarem sieci Natura 2000 – Dolina Radwi, Chocieli i Chotli. Nazwę Radew wprowadzono urzędowo w 1948 roku, zmieniając poprzednią niemiecką nazwę rzeki – Radüe.

Jeden z postojów regeneracyjnych odbył się na styku rzeki Radew i Jeziora Hajka, gdzie zlokalizowana została elektrownia wodna Niedalino uruchomiona w 1912 roku. Wyposażona jest w trzy turbiny o mocy 1,27 MW. Elektrownia pracuje jako przepływowa, z niewielką możliwością retencji w jeziorze Hajka (o pow. 90 ha) wystarczającej na około 18-godzinny przepływ średni. Elektrownia jest czynnym zabytkiem techniki, posiada oryginalne wyposażenie z czasów budowy elektrowni.

Przy elektrowni znajduje się krzyż oraz kamienie z tablicami, upamiętniającymi pobyt abp. Karola Wojtyły nad jeziorem Hajka. Abp Karol Wojtyła przyjechał z Zegrza Pomorskiego nad Hajkę 10 lipca 1965 roku. Dołączył do swojej grupy kajakarzy, która brała udział w spływie kajakowym na tym terenie. Na Hajce odbywały się zawody kajakowe, a następnie całą grupą udali się rzeką Radew do Karlina, skąd 16 lipca 1965 roku abp Wojtyła wrócił do Krakowa. Obelisk został postawiony 4 czerwca 2011 roku, w związku z dwudziestą rocznicą wizyty Jana Pawła II w Koszalinie i beatyfikacją papieża.

Po krótkim krajoznawczym odpoczynku wszyscy ruszyli w dalszą, lecz krótką już drogę na metę zlotu, na gminny teren rekreacyjny nad rzeką Radew w Niedalinie. Teren ten jest bardzo popularnym miejscem do wypoczynku, uprawiania kajakarstwa a także organizacji imprez plenerowych, choćby Powiatowe Dożynki 2026 dosłownie kilka dni wcześniej.

O Niedalinie wzmiankowano już w roku 1227 jako o własności premonstrantek z Trzebiatowa. Po reformacji wieś stała się własnością szlachecką, jednak do dziś nie zachowały się dawne zabudowania pałacowe. Dynamiczny rozwój Niedalina nastąpił na początku XX wieku – wówczas wybudowano nad Radwią potężny młyn zbożowy oraz malowniczo położoną elektrownię wodną Hajka (zbudowaną na przełomie 1911 i 1912 roku). W celu uzyskania odpowiedniej różnicy poziomów spiętrzono wówczas Radew, tworząc sztuczne jezioro Hajka.

Na mecie rajdu czekał na wszystkich posiłek w postaci gorącej zupy oraz rozpalone ognisko. Pod namiotem naszego Oddziału przodownicy potwierdzali punkty do książeczek odznak turystycznych m.in. OTP oraz Turysta Przyrodnik. Tradycyjnie był pamiątkowy stempel rajdowy. Chętni uczniowie wzięli udział w pisemnym konkursie krajoznawczym a także w grze sprawnościowej przygotowanej przez Skautów PTTK.

Podczas uroczystego zakończenia rajdu wręczono zdobyte odznaki turystyczne, m.in. Odznaki Turystyki Pieszej. Najlepsi zwycięzcy w konkursach otrzymali pamiątkowe dyplomy oraz nagrody i gadżety ufundowane przez Oddział Koszaliński PTTK a także Zarząd Główny PTTK w ramach XIII Międzypokoleniowej Sztafety Turystycznej. Dyplomami nagrodziliśmy także rodziny uczestniczące licznie w naszych rajdach. Dyplomy uczestnictwa otrzymały licznie zgłoszone grupy szkolne (SP 7, SP13, SP 17, SP 23, Skauci PTTK). Po raz pierwszy na rajdzie oficjalnie uczestniczyło Szkolne Koło Krajoznawczo-Turystyczne PTTK „Siódemka” z koszalińskiej Szkoły Podstawowej nr 7.

Wszyscy zadowoleni i pewnie zmęczeni wrócili do domów. Do zobaczenia na kolejnym rajdzie – Jesiennym Rajdzie Pieszym już w październiku.

Zlot został przygotowany przy wsparciu finansowym Gminy Miasto Koszalin. Organizatorzy dziękują także Gminie Świeszyno za udostępnienie obiektu.

Tekst: Radosław Brzeziński
Zdjęcia: Mieczysław Szocik